Nima muhim — va qayerdan ma’lumot olsam bo‘ladi
Manzilni roʻyhatga olish (Anmeldung / “uy manzili ro‘yxatga olish”)
- Har kim Germaniyada yashaydigan manzilini mahalliy davlat idorasida ro‘yhatga olish (Bürgeramt / Einwohnermeldeamt) majburiy. Bu roʻyxatga olish, ya’ni Anmeldung, odatda uyga ko‘chib kirganingizdan keyin 2 hafta ichida bajarilishi kerak.
- Roʻyxatga olish uchun kerak bo‘ladigan hujjatlar: pasport yoki ID, uy beruvchidan “Wohnungsgeberbestätigung” (uy beruvchi tomonidan berilgan manzilni tasdiqlovchi yozma ma’lumot), va ba’zan ijara shartnomasi.
- Bu roʻyxat sizga soliq identifikatsiya raqami (Steuer-ID) beradi — bu raqam keyinchalik ishlash, banka ochish, soliq to‘lovi va boshqa rasmiy ishlar uchun kerak bo‘ladi.
- Agar siz ro‘yhatga olmasangiz, kelajakda turli muammolar bo‘lishi mumkin (masalan, banka, sug‘urta yoki rasmiy hujjatlar).
📌 Qayerdan ma’lumot olasiz: Rasmiy qo‘llanma Bundesamt für Migration und Flüchtlinge (BAMF) saytida “Erste Schritte in Deutschland / First steps in Germany” bo’limida.
2️⃣ Uy-joy topish va vaqtinchalik joylashuv
- Germaniyada doimiy uy topish ko‘p hollarda qiyin bo‘ladi — ayniqsa katta shaharlar va talab yuqori joylarda.
- Boshlanishda mebel bilan jihozlangan qisqa muddatli kvartira, hostel yoki yotoqxona (furnished holiday flat / hostel) topish mumkin. Lekin bu joylarda odatda ro‘yhatga olish (Anmeldung) rasmiy bo‘lmaydi.
- Agar siz doimiy yashash joyi sifatida kvartira ijaraga olmoqchi bo‘lsangiz — e’lonlarni tez tekshiring, hujjatlaringiz tayyor bo‘lsin, va uy beruvchidan “Wohnungsgeberbestätigung” talab qiling. Bu hujjat ro‘yxatga olishda kerak bo‘ladi.
📌 Qayerdan ma’lumot: Make it in Germany saytida “Housing and registration” bo‘limi.
3️⃣ Sug‘urta va sog‘liqni saqlash tizimi — juda muhim
- Germaniyada sog‘liqni sug‘urtalash majburiy. Ya’ni, kelganingizdan keyin sug‘urta polisini rasmiylashtirish kerak.
- Agar sug‘urtangiz bo‘lmasa — qonunchilik jihatidan ham muammo bo‘lishi mumkin; shuningdek, kasallik yoki favqulodda vaziyatda katta xarajat bo‘ladi.
- Agar siz ishlagan bo‘lsangiz — ko‘pincha ish beruvchi sug‘urtani ro‘yhatga qo‘yadi. Agar o‘zingiz bo‘lsangiz — sizga yirik tarmoqli (“gesetzliche Krankenversicherung” yoki “private Krankenversicherung”) tanlash kerak bo‘ladi.
📌 Qayerdan ma’lumot: BAMF “Willkommen in Deutschland” qo‘llanmasi.
4️⃣ Bank hisobi ochish va moliyaviy boshqaruv
- Ko‘pgina narsalar Germaniyada bank orqali amalga oshadi: ijara to‘lovi, maosh, kommunal to‘lovlar, sug‘urta, soliq va boshqalar.
- Bank hisobini ochish uchun odatda ro‘yxatga olinganlik — Anmeldung, pasport, va ba’zida yashash joyi hujjati kerak bo‘ladi.
- Bu sizning moliyaviy hayotingizni barqaror qilishda juda foydali bo‘ladi.
📌 Qayerdan ma’lumot: HandbookGermany — yangi kelganlar uchun qo‘llanma.
5️⃣ Hujjatlar, vizalar, yashash ruxsatnomasi (Agar siz Evropaga oid bo‘lmasangiz)
- Agar uchinchi davlat fuqarosi bo‘lsangiz (masalan, O‘zbekiston), ko‘pchilik holatda kelishdan oldin visa kerak bo‘ladi.
- Germaniyaga kelgach, vizani ro‘yxatga olish va kerak bo‘lsa yashash ruxsatnomasi (Aufenthaltstitel) olish — muhim. Bu odatda siz yashaydigan shahardagi idorada (Ausländerbehörde) amalga oshiriladi.
- Ariza berishdan avval barcha hujjatlaringiz — pasport, ijara shartnomasi va sug‘urta — tayyor bo‘lishi kerak.
📌 Qayerdan ma’lumot: Rasmiy davlat portallari yoki Make it in Germany.
Agarda siz o’qish tanlashda qiynalayotgan bo’lsangiz va Universitet va Hochschule farqini bilmoqchi bo’lsangiz, bu maqolani o’qoshingiz mumkin. Agarda siz nemis tilini oson, tez va bepul or’rganmoqchi bo’lsangiz unda sizga Lingodorf yordam beradi.
